Commotie in de pensioenwereld. Wat kunt u doen?

De kranten staan er vol van: er zijn serieuze problemen bij onze pensioenfondsen. Een aantal fondsen zal waarschijnlijk aan het einde van het jaar de uitkeringen gaan verlagen. Wij hebben de afgelopen maand veel vragen hierover gehad. Een kort resumé.

• Rendementen op de beleggingen: Pensioenfondsen moeten beleggen in meer risicovolle beleggingen zoals aandelen. Immers de rente vergoeding op bijvoorbeeld staatsobligaties beweegt amper boven de 2%. Hoewel belegging van de middelen hierin veiliger is, zouden de premies lees de kosten voor de deelnemers, zeer fors oplopen. Maar met name de aandelenbeleggingen werden enkele malen zeer hard getroffen de afgelopen 10 jaar eerst met de dotcomcrisis 2003 en opnieuw met de financiële in 2008. Veel fondsen zakten door de minimaal geëiste dekkingsgraad van 105% heen. Dit is echt een minimum. Voor indexering, om de koopkracht van een pensioenuitkering te  behouden, is zelfs een dekking van 145% nodig! De toezichthouder De Nederlandse Bank greep in en eiste dat de fondsen een herstelplan zouden opstellen. De ultieme maatregel was: het verlagen van de pensioenen. We zijn nu 2 jaar verder en de dekkingsgraden zijn onvoldoende hersteld. Daarmee komt verlaging van de pensioenen in zicht.

• We leven langer. Door de oplopende levensverwachting wordt de uitkeringsduur lager en moeten de reserves van de fondsen hoger zijn.

• De rekenrente is verlaagd. De toezichthouder de Nederlandse Bank eist van de fondsen dat bij de berekening van de toekomstige verplichtingen er rekening wordt gehouden met de huidige lage rentestand.  De fondsen gebruiken deze rente om de dekkingsgraad te bepalen. Hierbij geldt: hoe lager de rente, hoe lager de dekkingsgraad.

Hoe reëel zijn de problemen? Heel concreet verwacht De Nederlandse Bank dat 25% van alle pensioenfondsen in Nederland hun uitkeringen moeten verlagen (persbericht 6/1/12). Daarmee is het probleem nog niet opgelost. Met deze dalingen komt de dekkingsgraad uit op 98% en is het hopen op beursherstel en rentestijgingen. Blijven deze uit, dan is een verdere verlaging niet uit te sluiten.

Wat kunt u hier zelf mee? Frustrerend weinig. Het pensioenstelsel kent een verplichte solidariteit: u bent als werknemer verplicht deel te nemen aan een regeling. Ook werkgevers zijn in veel gevallen gebonden aan de verplichtstelling van deelname. In deze gevallen betaalt u dus premie voor een regeling die 'onder water' staat. Er valt te bezien of u straks kunt profiteren van de toezegging die gedaan zijn. Een hoogleraar vergeleek het pensioenstelsel recent met een piramidespel....

In de praktijk zien wij twee routes om meer grip te krijgen op pensioen. Allereerst bieden sommige werkgevers de mogelijkheid af te zien van pensioen, waarbij de pensioenpremie als bruto salaris wordt uitgekeerd. Wilt u meer grip op uw pensioenopbouw, dan is dit zeker een idee. Let wel op dat dit extra inkomen niet in reguliere uitgaves verdwijnt. Daarnaast zijn er mogelijkheden om premievrije pensioenen naar een uitvoerder naar keuze over te boeken. Het blijft dan pensioen, maar u heeft wel meer vrijheid bij welke aanbieder u dit onderbrengt. Wilt u van gedachten wisselen of in uw situatie meer grip op uw pensioen te bereiken is? Neem dan contact op.